Zmiany w Prawie Rolnym 2026: nowelizacja ustawy o Planie Strategicznym dla WPR 2023–2027
Od 15 marca 2026 r. wchodzą w życie kluczowe ułatwienia dla podlaskich rolników wynikające z nowelizacji ustawy o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej (WPR) na lata 2023–2027 (ustawa z 21 lutego 2025 r., Dz. U. poz. 321 z późn. zm.). Nowe przepisy odpowiadają na rosnące problemy z suszą w regionie i wprowadzają dodatkowe 12 mln zł dedykowanych województwu podlaskiemu w ramach programu „Zrównoważone rolnictwo” realizowanego przez ARiMR.
Główne zmiany dla rolników z Podlasia
1. Ułatwienia w dopłatach bezpośrednich i nowa płatność ekologiczna
W 2026 r. wprowadzono nową interwencję rolno-środowiskowo-klimatyczną: „Ochrona torfowisk i obszarów podmokłych na gruntach użytkowanych rolniczo”. Dla Podlasia, gdzie znajdują się rozległe torfowiska (dolina Bugu, Narwi, Supraśli), jest to przełomowe rozwiązanie:
-
Stawka: do 2387 zł/ha (wzrost z ok. 1400 zł w poprzednich latach) za utrzymanie torfowisk bez zaorywania i z ograniczoną orką głębokością.
-
Warunki: rezygnacja z przekształcania trwałych użytków zielonych, ograniczenie głębokiej orki, utrzymanie ekstensywnego wypasu.
-
Korzyść: rolnik nie płaci sankcji za niezgodność z normą GAEC 2 (ochrona torfowisk), a dodatkowo otrzymuje dopłatę za ich ochronę.
2. Nowoczesne nawadnianie: inwestycje bez pozwolenia wodnoprawnego
Najważniejsza nowelizacja dla regionu narażonego na suszę:
-
Budowa stawu retencyjnego do 5000 m² jest teraz możliwa bez pozwolenia wodnoprawnego (dotychczas wymagano go dla zbiorników >1000 m²).
-
Dofinansowanie: z puli 206 mln euro z KPO (Krajowy Plan Odbudowy) rolnicy z Podlasia mogą uzyskać do 70% kosztów kwalifikowalnych na instalację systemów nawadniania kropelkowego, deszczowni czy węzłów hydrantowych.
-
Opłacalność: badania IUNG-PIB potwierdzają, że prawidłowe nawadnianie podnosi plony nawet o 12 ton z hektara w uprawach warzyw i roślin technicznych.
3. Program „Zrównoważone rolnictwo” – dodatkowe 12 mln zł dla Podlasia
Województwo podlaskie otrzymało rezerwa celową w wysokości 12 mln zł na lata 2026–2027, przeznaczoną na:
-
Zakup nowoczesnych systemów nawadniania (dla MŚP i gospodarstw >10 ha).
-
Wdrożenie praktyk poprawiających retencję wody ( międzyplony, siew okrywy oraz używanie agrowłókniny).
-
Certyfikację rolnictwa ekologicznego (dofinansowanie do kosztów kontroli i certyfikacji w latach 2026–2028).
Nabór wniosków w ramach tego programu ruszy w drugiej połowie marca 2026 r. (dokładny dzień: 25 marca) via aplikacja eWniosekPlus.
Terminy kluczowe na 2026 r.
Dla kogo to jest?
-
Rolnicy z torfowisk i obszarów podmokłych (gminy: Narew, Narewka, Czarna Białostocka, Mońki, Goniądz) – mogą uzyskać dodatkową dopłatę 2387 zł/ha.
-
Uprawy warzyw i roślin technicznych (powiaty: moniecki, sokólski, łomżyński) – którzy cierpią z powodu suszy i potrzebują inwestycji w nawadnianie.
-
Gospodarstwa ekologiczne – które chcą skorzystać z dofinansowania certyfikacji i eko-schematów 2026.
-
Spółki wodne i grupy producentów – mogą aplikować o środki na budowę większych zbiorników retencyjnych (powyżej 5000 m²) w ramach odrębnego naboru dla jednostek samorządu terytorialnego.
Jak się zgłosić?
-
Sprawdź, czy Twój grunt leży na torfowisku – w aplikacji eWniosekPlus (zakładka „Dane gruntowe”) pojawi się nowa warstwa „Obszary podmokłe GAEC 2″.
-
Złóż wniosek o dopłatę bezpośrednią do 15 maja 2026 r. i zaznacz opcję „Ochrona torfowisk” (nowa płatność 2026).
-
Aplikuj o inwestycję w nawodnienie – w terminie do 30 kwietnia 2026 r. przez PUE ARiMR (Portal Usług Elektronicznych). Wymagany jest projekt techniczny i wycena.
-
Zgłoś się do lokalnego Oddziału Regionalnego ARiMR w Białymstoku (ul. Jacka Malczewskiego 114) w sprawie programu „Zrównoważone rolnictwo” – konsultacje bezpłatne do 31 marca 2026 r.
Podsumowanie: Nowelizacja ustawy o Planie Strategicznym dla WPR 2023–2027 to realna szansa dla podlaskich rolników na zwiększenie opłacalności produkcji i ochronę przed suszą. Dodatkowe 12 mln zł na nawadnianie i ochronę torfowisk to największe wsparcie w historii regionu. Kluczem jest szybka reakcja – terminy na składanie wniosków w 2026 r. są krótkie, a alokacje ograniczone.
Źródła
KSOW Plus – Zmiany w Planie Strategicznym WPR 2023–2027 (proj. z 4 lutego 2025 r.)
Agrofakt.pl – Dopłaty bezpośrednie 2026: nawet 2387 zł/ha za ochronę torfowisk
SuperBiz.se.pl – 206 mln euro na nawodnienia, staw do 5000 m² bez pozwolenia
Gov.pl (MRiRW) – Rząd przyjął zmiany w ustawie o PS WPR (19 stycznia 2026 r.)
TopAgrar.pl – Nowa płatność od marca 2026 r. dla torfowisk
Nawozy.eu – Szokujące zmiany w WPR 2026: koniec sankcji za torfowiska
ARiMR – 15 marca 2026 r. start kampanii dopłat
Zipe.pl – Nowe wsparcie dla rolników: fotowoltaika i OZE w 2026 r.