13 kwietnia obchodzimy Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej i rocznica deportacji na Sybir
86. rocznica Zbrodni Katyńskiej
13 kwietnia obchodzimy Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej – ustanowiony przez Sejm RP w 2007 r. w hołdzie ofiarom mordu w 1940 r. w Kozielsku, Ostaszkowie, Starobielsku, a także w więzieniach w Kijowie i Mińsku, dokonanego przez NKWD.
Pierwsze informacje o masowych grobach polskich oficerów wydano 13 kwietnia 1943 r. przez władze hitlerowskie, co stało się przyczyną wyboru tej daty na rocznicową uroczystość.
W 2026 r. uroczystości odbędą się w poniedziałek, 13 kwietnia, o godz. 11.00 przy Pomniku Mordu Katyńskiego w Parku Konstytucji 3 Maja w Białymstoku, na które prezydent Tadeusz Truskolaski zaprasza wszystkich mieszkańców.
Deportacje na Sybir – 13 kwietnia 1940 r.
13 kwietnia 1940 r. zbiega się z datą drugiej masowej deportacji polskich obywateli w głąb Związku Sowieckiego – w ramach akcji wywieziono ok. 61 tys. osób do północnego Kazachstanu, przede wszystkim rodziny represjonowanych, policjantów, urzędników, nauczycieli, działaczy i ziemiaństwa.
Średnio 80% deportowanych stanowiły kobiety i dzieci, w tym rodziny oficerów zamordowanych w Katyniu. Łącznie cztery wielkie deportacje z lat 1940–1941 wyniosły kilkaset tysięcy osób, z których wiele nie wróciło do kraju.
Uroczystości w Białymstoku
W hołdzie ofiarom deportacji w poniedziałek, 13 kwietnia o 10.30, zostaną złożone kwiaty pod Pomnikiem‑Grobem Nieznanego Sybiraka przy kościele Ducha Świętego (ul. Sybiraków), a także pod Pomnikiem Znakiem Pamięci Polskiej Golgoty Wschodu i Pomnikiem Matki Sybiraczki przy Muzeum Pamięci Sybiru.
Białostocki „Grób Nieznanego Sybiraka” jest jedynym w Polsce pomnikiem tego typu – przy wysokim krzyżu złożone są urny z prochami niewielu Sybiraków, a mury otaczające pomnik pokrywają tablice poświęcone postaciom, instytucjom i wydarzeniom związanym z historią deportowanych na Syberię.
Dzień 13 kwietnia w historii
13 kwietnia 1943 r. Reichsministerium für die öffentliche Aufklärung und Propaganda (Ministerstwo Propagandy i Oświecenia Publicznego Rzeszy) wydało komunikat o masowych grobach polskich oficerów w lasach kozielskich – to wydarzenie stało się punktem zwrotnym w historii zbrodni katyńskiej.
W 2026 r. IPN w Białymstoku organizuje uroczystości upamiętniające 86. rocznicę Zbrodni Katyńskiej – w tym emisję audycji radiowej „Pamiętamy” oraz zajęcia edukacyjne dla uczniów szkół podstawowych.
Źródła:
-
Kalendarz Świąt – Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej 2026: https://www.kalendarzswiat.pl/dzien_pamieci_ofiar_zbrodni_katynskiej
-
IPN – 86. rocznica Zbrodni Katyńskiej: https://ipn.gov.pl/pl/aktualnosci/239692,86-rocznica-Zbrodni-Katynskiej
-
Portal Białystok – Oficjalny Portal Miasta: https://www.bialystok.pl/aktualnosci/dzien-pamieci-o-ofiarach-katynia-i-sybiru.html
-
Białystok.pl – Muzeum Pamięci Sybiru: https://sybir.bialystok.pl
