Grajewo StronyPodlasia.pl

Nowe zasady liczenia stażu pracy – od 1 maja 2026 r.

Od 1 stycznia 2026 r. (w sektorze publicznym), a od 1 maja 2026 r. w sektorze prywatnym, zmieniają się zasady obliczania stażu pracy. Wcześniej zakres „stażu” był znacznie węższy – obejmował głównie okresy zatrudnienia na umowach o pracę. Od 2026 r. do stażu pracy zaliczane są także inne formy aktywności zawodowej, o ile były to okresy, podczas których płacono składki emerytalne lub rolnicze w ZUS lub KRUS.

Nowe przepisy doprecyzowują, że do stażu może zostać doliczony m.in.

• okres wykonywania umowy zlecenie lub o dzieło,

• jednoosobowa działalność gospodarcza,

• praca za granicą, o ile była ona objęta ubezpieczeniem społecznym.

Kluczowa zasada brzmi:

• do 1 stycznia 2026 r. do stażu wchodziły przede wszystkim lata na umowach o pracę;

• po 1 stycznia 2026 r. do stażu wlicza się wszystkie okresy składkowe, także te z innych form zatrudnienia, które wcześniej „nie były stażowymi”.

Pracownik ma 24 miesiące na złożenie dokumentów w ZUS, które potwierdzą, że dany okres (np. prowadzona działalność gospodarcza, zlecenie, praca za granicą) był składkowy – jeśli tego nie zrobi, te okresy nie zostaną zaliczone do przyszłego stażu, a to zniży potencjalną emeryturę.

Jak zmiany wpłyną na przyszłe emerytury i renty?

Zmiany w liczeniu stażu mają bezpośredni wpływ na przyszłe emerytury i renty, ponieważ część zasad ZUS zależy od długości i struktury stażu ubezpieczenia.

• Emerytury z ubezpieczenia emerytalnego:
  Wysokość emerytury zależy m.in. od sumy składek i okresu składkowego. Im dłuższy i „zróżnicowany” był okres pracy (np. umowy zlecenie, działalność gospodarcza, praca za granicą), tym większy może być scala dojdą do stażu i emerytury.

• Emerytury stażowe (np. dla niektórych zawodów):
  Dla części grup zawodowych (np. nauczyciele, urzędnicy, niektóre zawody „specjalne”) emerytury zaliczane są jako emerytury stażowe – liczba lat „stażowych” jest kluczowa. Dzięki nowym przepisom osoby pracujące głównie na umowach cywilnoprawnych mogą teraz wydłużyć swój staż, a tym samym awansować do wyższego progu emerytury.

• Renty:
  Dla rent, które zależą od okresu składkowego (np. renty inwalidzkie, renty rodzinne), wydłużenie stażu o okresy, które były wcześniej pomijane, oznacza większe prawdopodobieństwo spełnienia warunków i wyższą bazę obliczeniową.

Kto na tym zyskuje, a kto może stracić?

• Osoby, które pracowały m.in. „poza” umową o pracę – np. prowadzili jednoosobową działalność gospodarczą, pracowali na zleceniach, umowach o dzieło lub pracowali za granicą (z ubezpieczeniem) – zyskują najwyraźniej. Ich okresy, które wcześniej nie były „stażowymi”, mogą teraz zostać zaliczone do stażu i emerytury.

• Osoby, które pracowały głównie na umowach o pracę – zmiany mogą mieć mniejszy, ale i tak pozytywny lub neutralny efekt, jeśli dodatkowo istniały okresy z innych form zatrudnienia, które dotychczas nie były uznawane.

• Osoby bez dokumentów potwierdzających okresy składkowe – mogą stracić część przyszłego stażu, jeśli nie złożą w ZUS odpowiednich potwierdzeń w ciągu 24 miesięcy. Skrócenie stażu oznacza niższe świadczenia w przyszłości.

Praktyczne wnioski dla przyszłych emerytów

• Przeglądaj archiwa:
  Sprawdź, czy posiadasz książki rejestrów, PIT‑y, umowy, umowy zlecenia, zasiadki KRUS, potwierdzenia z zagranicy – wszystkie te dokumenty mogą potwierdzić, że dany okres był składkowy i doliczony do stażu.

• Złóż wniosek w ZUS / KRUS jak najszybciej:
  Udokumentuj swoje „zewnętrzne” lata pracy – działalność gospodarczą, prace za granicą, zlecenia, zanim upłynie 24‑miesięczny termin.

• Zapytaj o projekt emerytury u ZUS:
  Po zaktualizowaniu Twojego stażu ZUS przygotuje projekt przyszłej emerytury, który pokaże, o ile wydłużył się Twój staż i jak to przełoży się na wysokość świadczenia.

Reforma stażu pracy od 1 maja 2026 r. nie tworzy „nowych emerytur”, ale wspomaga przyszłe świadczenia dla osób, które pracowały w różnych formach zatrudnienia. Dla nich zmiana oznacza wydłużenie stażu i potencjalnie wyższą emeryturę; dla osób bez dokumentów – ryzyko, że część ich życia zawodowego nie zostanie „zaliczona”.

Źródła:

• Gazeta Prawna – „Nowe zasady stażu pracy od 2026 r.”: https://www.gazetaprawna.pl/praca/artykuly/10497217,nowe-zasady-stazu-pracy-od-2026-roku-obowiazki-pracodawcow-i-pracownikow.htm

• Kadr i Płace – „Nowe zasady obliczania stażu pracy od 2026 r.”: https://symfonia.pl/blog/kadry-i-place/poradnik-kadrowej/nowe-zasady-obliczania-stazu-pracy/

• Money – „Zmiany w naliczaniu stażu pracy do emerytury”: https://www.money.pl/emerytury/zmiany-w-naliczaniu-stazu-pracy-do-emerytury-poslowie-niemal-jednomyslni-7199546073201248a.html