Grajewo StronyPodlasia.pl

Województwo podlaskie – z dobrze znane, czystymi łańcuchami wodnymi, Puszczą Augustowską i rosnącym udziałem rolnictwa ekologicznego – jest wyjątkowym laboratorium odporności na susze i zmiany klimatyczne. W 2026 r. ekologia i rolnictwo w tym regionie łączą się z nowymi polskimi dopłatami, unijnymi funduszami oraz eksplozją mleka, które trafia z podlaskich gospodarstw na talerze i regały w Azji.

Puszcza Augustowska pełni funkcję naturalnej „chłodnicy” dla regionu

Puszcza Augustowska, większa ok. 160 tys. ha (w tym ponad 114 tys. ha w granicach Polski), jest jednym z największych i najbardziej naturalnych kompleksów leśnych w Europie.
Klimat tych terenów należy do najbardziej surowych w Polsce: zimy bardzo mroźne, z pokrywą śnieżną zalegającą ponad 100 dni, a lata ciepłe i suche – co wraz z globalnym ociepleniem zwiększa ryzyko suszy, a także zwiększa potrzebę ochrony wody i lasów.

Aby zrównoważyć wpływ zmian klimatu, leśnicy realizują szereg działań:

• utrzymanie mokradł i torfowisk – ponowne zwilżanie terenów, które gubiły wodę,

• ożywianie rzek i strumieni – przywrócenie naturalnych biegu,

• utrzymanie naturalnych bory drzewnych przy drogach, rzekach i zasiewach – zatrzymywanie wody w kraju, a nie jej spływanie wprost do jezior i rzek.

Puszcza Augustowska stał się „ekologicznym zadrzemiściem” przyrody i krajobrazem odporności: tam, gdzie rolnictwo traci plony, lasy zatrzymują wodę, a mokradła „chłodzą” klimat i chronią lokalne środowisko.

Rolnictwo ekologiczne w Podlasie – dopłaty i unijne fundusze

W 2026 r. rolnikom ekologicznym w województwie Podlaskim – w tym w gminach takich jak Mońki, Grajewo, Sokółka, Augustów czy Grajewo – gotowe są nowe przepisy i polskie dopłaty, które zwiększają atrakcyjność ekologicznych upraw.

• Dopłaty dla gospodarstw ekologicznych

  • Małe gospodarstwa ekologiczne (do 10 ha użytków rolnych) mogą liczyć na ułatwioną płatność 1640 zł/ha rocznie niezależnie od grupy upraw – zboża, warzywa, trawy, pastwiska.

  • Większe gospodarstwa – powyżej 10 ha – korzystają z zredukowanych stawek płatności (100% podstawy do 50 ha, 75% do 100 ha, a powyżej 60% – 60% podstawy), co zachęca do efektywności, a nie „roli parkowej”.

• Unijne programy i fundusze WPR 2023–2027

  • PROW – Program Rozwoju Obszarów Wiejskich – wspiera rolnictwo ekologiczne, ochronę środowiska, infrastrukturę wodną, retencję i OZE (np. panele fotowoltaiczne, pompy cieplne, systemy zatrzymywania wody).

  • ARIMR – Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa – udziela dofinansowania, a w 2026 r. złożono ponad 44 tysiące wniosków rolniczych w całej Polsce, w tym rosnąca liczba wniosków z Podlasia.

• Rozwój rolnictwa ekologicznego na Podlasiu

  • W 2020 r. w województwie działało ponad 2 900 gospodarstw ekologicznych, co stanowi 11,8% kraju, a powierzchnia upraw ekologicznych – 52,4 tys. ha (10,3% powierzchni Polski).

  • Gospodarstwa takie jak „Alina Romaniuk” w Nowokorninie, „Mikołaj Kordziukiewicz” w Jemielistach czy „U Rydzewskich” w Filipowie są przykładami łączenia tradycji, ekologicznych metod i wysokiej jakości produktów.

Mońki, Grajewo i Puszcza – „eko” jako przewaga konkurencyjna

• Mońki – powiat, który wciąż pozostaje w czołówce produkcji ekologicznej, łączy ekologiczne uprawy z paszami dla bydła mlecznego, wykorzystując naturalne nawożenie, rotację i rozwijanie systemów zatrzymywania wody. Wsparcie unijne i regionalne fundusze umożliwiają budowę nowych chłodni, cystern i retencyjnych zbiorników.

• Grajewo – region rozwijający się rolnictwo ekologiczne, z wieloma gospodarstwami specjalizującymi się w warzywach, ziołach, trawach i paszach. W 2026 r. rolnicy budują nowe stajnie, instalacje fotowoltaiczne i systemy retencyjne, zwiększając efektywność energii i ograniczając emisje.

Puszcza Augustowska, Mońki i Grajewo tworzą trójkąt odporności i konkurencyjności:

• Puszcza – ochrona środowiska i klimatu,

• Mońki – produkcja ekologiczna i mleko,

• Grajewo – rolnictwo ekologiczne i OZE.

Mleko podlaskie – sukces na eksport do Azji

Jednym z najbardziej interesujących zjawisk w rolnictwie Podlasia jest ekspansja mleka ekologicznego na eksport do Azji, szczególnie w krajach takich jak Japonia, Korea Południowa, Chiny i Wietnam.

• Dlaczego Azja?

  • Wysoki popyt na jakościowe mleko – azjatycki konsument stawia na „ekologiczne”, „bez GMO”, „bez hormonów” i „naturalne” produkty,

  • Trwałość mleka UHT – produkty UHT, mleczne deserki, fermenty i mleko białe dobrze przechodzą transport i trafiają na azjatyckie półki.

• Podlaskie gospodarstwa mleczarskie

  • Gospodarstwa ekologiczne – bez GMO w paszy, z paszami z własnych pastwisk,

  • Przetwórstwo ekologiczne – zakłady w Białymstoku, Grajewie, Mońkach,

  • Certyfikaty ekologiczne – zwiększenie wartości produktu i łatwość dostępu na eksport.

  • W 2026 r. polskie ekologiczne mleko i produkty mleczne eksportowane do UE wzrosły o 25%, a Podlasie odpowiada za 18% tego eksportu, co czyni je drugim co do wielkości eksporterem ekoproduktów mlecznych w Polsce.

Statystyki i tendencje

• Podlaskie – około 2 900 gospodarstw ekologicznych, rosnąca rola OZE, coraz więcej wniosków ARIMR,

• PROW 2023–2027 – unijne fundusze na rolnictwo ekologiczne, OZE, turystykę zrównoważoną,

• ARIMR 2026 – 44 500 wniosków rolniczych w Polsce – rolnicy Podlasia – 5–10% wniosków – rosnące zainteresowanie.

Podlaskie – rolnictwo ekologiczne, Puszcza Augustowska, mleko eksportowane do Azji – to nowa narracja prosperity, która łączy ekologię z ekonomią, tradycję z innowacją i lokalne rolnictwo z globalnym rynkiem. Susze, zmiany klimatyczne i unijne przepisy – zamiast „zamykać drzwi” – otwierają je; rolnicy, leśnicy i przetwórcy z Podlasia – w 2026 r. przekształcają „ekologię” w nową formę konkurencyjności.

Źródła

• Strony gminy Łomży – „Rolnictwo ekologiczne w Polsce: czy Podlasie wykorzystuje szansę na nowe rynki?”: https://lomza.stronypodlasia.pl/2026/04/09/rolnictwo-ekologiczne-w-polsce-czy-podlasie-wykorzystuje-szanse-na-nowe-rynki/

• Ministerstwo Rolnictwa – „Rolnictwo ekologiczne”: https://www.gov.pl/web/rolnictwo/rolnictwo-ekologiczne2

• Puszcza Augustowska – Wikipedia: https://pl.wikipedia.org/wiki/Puszcza_Augustowska

• Starostwo Powiatowe w Mońkach – „Eko – Powiat Moniecki, edycja VII”: https://monki.pl/eko-powiat-moniecki-edycja-vii.html

• Gmina Grajewo – „Eko-projekty w Gminie Grajewo”: https://samorzad.gov.pl/web/gmina-grajewo/eko-projekty-w-gminie-grajewo

• Konkurs „Złoty Kłos 2026” – strona z gminą Mońków: https://stronymonki.pl/blog/2026/03/26/podlaski-zloty-klos-2026-kto-wygra-w-ekologicznym-rolnictwie/