Grajewo StronyPodlasia.pl

W dniu 5 maja 2026 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o koordynacji opieki długoterminowej i osobach starszych, który ma stać się jednym z kluczowych elementów realizacji Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO). Ustawa ma zorganizować rozproszony dotąd system opieki długoterminowej, łącząc rozwiązania z zakresu ochrony zdrowia i pomocy społecznej, a także wzmocnić wsparcie dla osób starszych i ich opiekunów nieformalnych.

Dlaczego trzeba nowych zasad

W Polsce z każdym rokiem rośnie liczba osób starszych – szczególnie tych po 80. roku życia – a coraz więcej z nich wymaga stałej, długoterminowej opieki. Obecny system jest fragmentaryczny: usługi leżą po części w zakresie NFZ, po części na gminach, a rodziny seniorów często nie wiedzą, gdzie szukać pomocy i jak połączyć świadczenia zdrowotne, opiekuńcze i społeczne.
Nowa ustawa ma więc zreformować system, sprawiając, że opieka długoterminowa stanie się bardziej spójna, przejrzysta i dostępna lokalnie.

Kluczowe zmiany w projekcie

1. Jednolita definicja i koordynacja opieki

• Po raz pierwszy w przepisach ma zostać wprowadzone wspólne, jednoznaczne pojęcie „opieki długoterminowej”, obowiązujące zarówno w systemie ochrony zdrowia, jak i w systemie pomocy społecznej.

• Na poziomie powiatu wprowadzani będą koordynatorzy opieki długoterminowej, którzy mają zapewnić integrację informacji, usług i ścieżek wsparcia dla osób wymagających długoterminowej opieki.

2. Powiatowy koordynator opieki

• Koordynator ma sprawdzać, jak wygląda dostępność opieki w danym powiecie, skąd seniorzy i ich rodziny mogą dostać informacje, a także komu będą mogli zlecić konkretną usługę (np. pielęgniarka domowa, opiekunka, pomoc w zakupach).

• W praktyce ma to oznaczać, że jedno okno informacyjne (np. punkt informacji senioralnej w powiecie) ma zastąpić „błądzenie” między urzędem, OSP, NFZ i prywatnymi agencjami.

3. Bon senioralny – wsparcie w domu

• Projekt wiąże opiekę długoterminową z bonem senioralnym – nową formą wsparcia finansowanego z budżetu państwa.

• Bon ma obejmować krótkotrwałe, doraźne usługi w domu (np. pomoc w ubieraniu się, przygotowywaniu posiłków, zakupach, krótkotrwałej opiece dziennej), dla osób, które ukończyły co najmniej określony wiek (np. 65. rok życia lub więcej, w zależności od ostatecznego brzmienia ustawy).

• Zakłada się, że usługi trwające maksymalnie kilka dni lub tygodni (np. do 2 tygodni) będą dostępne w ramach tego programu, by ułatwić opiekunom nieformalnym przerwę, ale także osobom starszym, które nie potrzebowały jeszcze w pełni stałego zatrudnienia opiekunki.

4. Indywidualny plan opieki i standardy jakości

• W ramach szerszej reformy opieki długoterminowej już wchodzą w życie nowe standardy organizacyjne dla placówek (zakłady opiekuńczo‑lecznicze, pielęgnacyjno‑opiekuńcze, opieka domowa).

• Wymagane jest przygotowanie indywidualnego planu opieki dla każdej osoby, jasne zasady łagodzenia bólu, edukacji zdrowotnej, prewencji zakażeń oraz zapewnienia dostępu dla osób ze szczególnymi potrzebami.

• Wszystkie placówki opieki długoterminowej (publiczne i prywatne) mają dostosować się do nowych standardów organizacyjnych do 31 sierpnia 2026 r.

5. Wsparcie dla opiekunów nieformalnych

• Projekt zakłada wzmocnienie ról opiekunów nieformalnych, którzy często są najbliższą rodziną seniora.

• Planowane są m.in. lepsze informacje, dostęp do doradztwa, wsparcie psychologiczne oraz rozwiązania prawne, które mają zmniejszyć presję i obciążenia opiekunów (np. korzystanie z bonu senioralnego, urlopy opiekuńcze, elastyczne wykorzystanie innych usług).

Jakie efekty mają przynieść nowe przepisy

• Dla seniorów:

  • Jedno okno informacyjne w powiecie, łatwiejszy dobór usług zdrowotnych, opiekuńczych i socjalnych.

  • Dostęp do bonu senioralnego, doraźnej opieki w domu i większej stabilności opieki długoterminowej.

• Dla rodzin:

  • Mniej „biurokratycznego biegania” między instytucjami, klarowny punkt kontaktowy, wsparcie w korzystaniu z różnych świadczeń.

  • Możliwość wykorzystania bonu senioralnego, gdy opiekun potrzebuje przerwy, np. z powodu choroby, podróży czy problemów zdrowotnych.

• Dla systemu opieki:

  • Lepsza koordynacja, monitorowanie opieki i ocena jakości usług, co jest wymagane w ramach realizacji kamieni milowych KPO.

Według zapowiedzi rządu, ustawa ma zostać przekazana do Sejmu w maju 2026 r., a jej pierwsze efekty (np. bon senioralny, powiatowi koordynatorzy) mają być odczuwalne jeszcze w 2026 r., głównie w IV kwartale.

Źródła:

• Rządowe informacje: projekt ustawy o koordynacji opieki długoterminowej i osobach starszych, Rada Ministrów, 5.05.2026.: https://www.gov.pl/web/senior/rzad-przyjal-projekt-ustawy-o-koordynacji-opieki-dlugoterminowej-i-osobach-starszych

• Portal Polityka Senioralna KPRM – opis koncepcji opieki długoterminowej.: https://www.gov.pl/web/senior/opieka-dlugoterminowa

• Gazeta Prawna – nowe standardy organizacyjne opieki długoterminowej (do 31.08.2026).: https://www.gazetaprawna.pl/biznes/zdrowie/artykuly/11238152,nowe-zasady-opieki-dlugoterminowej-nad-seniorami.html