Grajewo StronyPodlasia.pl

Afera wokół giełdy kryptowalutowej ZondaCrypto (dawniej Zonda) stała się jednym z największych finansowych skandalów w Polsce w 2026 r. Pojawienie się problemów z wypłatami środków, podejrzeń o nadużycia i mocne powiązania finansowe z politykami rządzącą koalicję skierowało na skrajnie odsłoniętą lukę: brak w pełni wdrożonej, skutecznej regulacji i nadzoru rynku kryptoaktywów. W odpowiedzi polski rząd przedstawia nowe przepisy, starania zwiększające rolę Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) i synchronizującą polskie zasady z unijnym regulatorem MiCA – ale wciąż w tle wisi temat ZondaCrypto i pytanie, czy „późno przepisane prawo pomoże w porę w postępowaniach z prokuratury”.

Co się stało z ZondaCrypto?

• ZondaCrypto to jedna z największych giełd kryptowalut w Europie, z siedzibą formalnie w Estonii, ale obsługującą ok. 1 mln klientów, z których 75% to osoby z Polski.

• Na przełomie 2025/2026 r. giełda zaczęła mieć problemy z wypłatami, a użytkownicy zgłaszali ograniczenia swobodnego wyprowadzania środków, zmiany warunków, a także ogromne spadki wartości zasobów, które nie były wyjaśnione w przejrzysty sposób.

• Według szacunków, dziesiątki tysięcy polskich inwestorów mogą stracić setki milionów złotych, a w sprawie zostało wszczęte śledztwo prokuratury (np. Prokuratura Regionalna w Katowicach), a także działają instytucje nadzorcze w Polsce i UE.

W tle tej sytuacji pojawia się też wątek polityczno‑finansowy: według doniesień rządowych i medialnych, ZondaCrypto przekazywała środki do fundacji i organizacji powiązanych z politykami PiS i Konfederacji, co zwiększyło kontrowersje wokół całej afer.

Jak do tego odnosi się polski rząd?

Polski rząd, w szczególności rząd premiera Donalda Tuska, traktuje sprawę ZondaCrypto jako przykład wielkiego ryzyka, jakie niesie rynek kryptoaktywów w warunkach braku skutecznego nadzoru. W odpowiedzi w parlamencie pojawia się sekwencja rządowych ustaw, które mają wdrożyć w pełni europejskie zasady MiCA (Markets in Crypto‑Assets), ale zderzają się z wetami prezydenta Karola Nawrockiego.

1. Ustawa o nadzorze nad rynkiem kryptoaktywów

• Rząd przygotował projekt ustawy implementującej rozporządzenie MiCA, który ma:

  • nadać KNF klarowne kompetencje nadzorcze nad rynkiem kryptoaktywów (licencjonowanie giełd, emisji tokenów, ochrony klientów),

  • pozwolić na wstrzymywanie ofert publicznych, zakazywanie obrotu, nadzór nad funduszami i portfelami,

  • wprowadzić ścisłe zasady Reklamy, raportowania i ochrony inwestorów – z myślą m.in. o tym, by polscy klienci zagranicznych giełd, jak ZondaCrypto, nie pozostawali „w prawnej dziurze”.

• Minister finansów Andrzej Domański i inne rządowe stanowiska podkreślają, że gdyby ta ustawa weszła w życie wcześniej, klientów giełd takich jak ZondaCrypto mogłoby lepiej chronić, a KNF miało większą zdolność do interwencji jeszcze przed katastrofą.

2. Wetowania i krytyka wobec prezydenta

• Prezydent Karol Nawrocki dwukrotnie zawetował ustawy o regulacji rynku kryptoaktywów, uzasadniając je m.in. obawami o „nadregulację” i ryzyko „wyrzucenia rynku krypto ze strony polskich firm, które działają uczciwie”.

• Rząd i koalicja rządowa twierdzą, że w efekcie polska prawnie zatrzymała się w miejscu, podczas gdy ZondaCrypto działała na estońskiej licencji VASP, a KNF nie miała pełnych uprawnień – stąd pojawia się narracja „zignorowanego rynku, afera i późne przepisy”.

Co robi polski rząd teraz?

Pomimo wet prezydenta, rząd nie rezygnuje z intensyfikacji działań prawno‑politycznych i nadzorczych:

1. Śledztwa i działania organów sprawiedliwości

   • W sprawie działalności ZondaCrypto wszczęte są postępowania prokuratorskie, w tym w Prokuraturze Regionalnej w Katowicach.

   • W śledztwie analizowane są m.in. przejścia środków, podejrzenia oszustw, a także przepływy finansowe do polityków i ośrodków im powiązanych.

2. Wzmocnienie roli KNF i nadzoru

   • Rząd wciąż domaga się ustawy o kryptoaktywach, a w alternatywie stara się wykorzystać istniejące przepisy w szerokim zakresie, by KNF mogła interweniować, kiedy jest to możliwe, także wobec zagranicznych giełd, jeśli korzystają z polskiej infrastruktury.

   • Jednocześnie wskazuje się na pilność wdrożenia MiCA – wraz z Ema (EBA, ESMA, EIOPA) – bo w UE pozostało niewiele czasu, a Polska wciąż nie jest w pełni w linii.

3. Ochrona inwestorów i komunikacja publiczna

   • Ministerstwo Finansów i KNF podkreślają, że klienci ZondaCrypto formalnie nie są objęci pełną ochroną polskiego systemu ubezpieczeń depozytów ani funduszy inwestycyjnych, więc ryzyko ich strat jest maksymalne.

   • W mediach rządowych oraz publicystycznych pojawia się apel do ostrożności inwestorów: jasne wskazówki o niekorzystaniu z lejwów kryptowalutowych, preferencji dla regulowanych rynków, a także zachęta do szukania kancelarii i instytucji wspierających uprawnionych właścicieli w procesie dochodzenia swoich środków.

Jak ZondaCrypto wpływa na wizerunek rynku kryptowalut w Polsce?

• Ekspertyzy i opinie rynkowe wskazują, że afera ZondaCrypto doprowadza do pogłębionej deficytu w zaufaniu do kryptowalut, zwłaszcza wobec polskich giełd.

• Ekonomiści i prawnicy mówią o „raj tuż dla oszustów”, ponieważ w warunkach braku regulacji i nadzoru nieuczciwi gracze mieli dużą swobodę działania, a dobra firma i uczciwy biznes – mniej możliwości ochrony.

• Z drugiej strony, sam Poszczególny rząd podkreśla, że rynek kryptoaktywów ma ogromny potencjał technologiczny i gospodarczy, ale wymaga profesjonalnej regulacji i skutecznego nadzoru, a nie „dyscypliny rynku samoregulującego się”, jak sugerują niektórzy libertarianie i przedstawiciele Konfederacji.

Zaradność i perspektywa na przyszłość

• Rząd kontynuuje ciśnienie, by mimo wet prezydenta pewna forma wdrożenia MiCA znalazła się w polskim prawie – w tym poprzez omówienia z opozycją i pracami legislacyjnymi.

• W dłuższej perspektywie oczekuje się, że:

  • giełdy kryptoaktywów w Polsce i w UE będą pod ścisłym nadzorem,

  • klienci zostaną objęci mechanizmem ochrony (np. weryfikacja pochodzenia środków, zasada „know your customer”,,Strict conflict‑of‑interest rules”),

  • instytucje finansowe będą lepiej wchodzić w interakcje z kryptowalutami, a nie tylko unikać ich.

Źródła:

• Rządowe i prezydenckie oświadczenia w sprawie ZondaCrypto, wet ustawy o kryptoaktywach.: https://www.gov.pl/web/premier/kryptoafera–w-tle-zondacrypto-i-przelewy-do-politykow-pis-i-konfederacji

• Ustawodawcze wyjaśnienia oznaczenie ustawy o nadzorze nad rynkiem kryptoaktywów (MiCA) w Polsce.: https://www.money.pl/gospodarka/minister-to-nieprawda-ze-polska-ustawa-nie-chronilaby-klientow-zondacrypto-7273732353013952a.html

• Śledztwo w sprawie Zondacrypto: https://www.gov.pl/web/pr-katowice/sledztwo-w-sprawie-zondacrypto