Grajewo StronyPodlasia.pl

Co to za ustawa i dlaczego trafia na salę plenarną

Dzisiaj Sejm proceduje rządowy projekt nowelizacji ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi – w praktyce chodzi o zmiany w finansowaniu i zakresie leczenia wybranych chorób zakaźnych. Projekt pojawił się na sali po wcześniejszym zatwierdzeniu go w sejmowej Komisji Zdrowia 28 kwietnia, gdzie po wyjaśnieniach wicepremier zdrowia Katarzyny Kęckiej zalecono jego przyjęcie w całokształcie.

Parlamentarzyści zajmą się dziś ostatecznym głosowaniem nad projektem, który ma na celu m.in. uporządkowanie dostępu do leczenia wirusowego zapalenia wątroby typu C (HCV) i HIV dla osób pozbawionych wolności oraz tych, które nie mają ubezpieczenia zdrowotnego.

Kluczowe zmiany dla leczenia HCV i HIV

Główną zmianą, wokół której obecnie skupia się debata, jest finansowanie leczenia HCV u osób pozbawionych wolności oraz leczenia antyretrowirusowego u chorych na HIV. Obecnie leczenie tych chorób realizowane jest w ramach programów polityki zdrowotnej, ale w ramach noweli resort zdrowia proponuje zapis, że leczenie ma być finansowane ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ), a także pozostawać dostępne niezależnie od posiadania ubezpieczenia zdrowotnego.

W praktyce oznacza to, że:

• osadzeni w zakładach karnych mają uzyskać stabilny dostęp do leczenia wirusowego zapalenia wątroby typu C, a nie tylko w formie „akcji ad hoc” o ograniczonych budżetach,

• osoby zakażone HIV, które straciły ubezpieczenie lub z jakichkolwiek powodów nie są objęte systemem ubezpieczeń, nadal będą mogły ubiegać się o leczenie antyretrowirusowe dzięki finansowaniu publicznemu.

Dlaczego to ważne z perspektywy zdrowia publicznego

Ekspertom i środowiskom lekarskim projekt służy przede wszystkim zwiększeniu skuteczności strategii kontroli chorób zakaźnych. Oszczędzenie HCV w środowisku więziennym i wśród osób z HIV ma znaczenie epidemiologiczne – skuteczne leczenie obniża obciążenie wirusa w populacji, a to z kolei zmniejsza ryzyko zakażeń i powikłań (np. marskości wątroby, prawa do przeszczepu organu, zakażeń wirusem HIV u kontaktów).

Warto też podkreślić, że osoby pozbawione wolności są często marginalne, z niskim poziomem dostępu do opieki, a zmiana w finansowaniu leczenia może być ważnym krokiem w kierunku eliminacji HCV zgodnie z zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia. Dla osób z HIV kluczowe jest to, by przerywanie leczenia nie zależało wyłącznie od statusu ubezpieczeniowego, a od realnych potrzeb medycznych.

Jak przebiega procedura w Sejmie

Projekt ustawy o zmianie ustaw w zakresie leczenia chorób zakaźnych trafił na salę plenarną jako rządowy projekt nowelizacji, po wcześniejszym zatwierdzeniu go w Komisji Zdrowia. Na kolejnych posiedzeniach sejmowym kwestię poruszano też w kontekście szerzej rozumianego stanu systemu zdrowia, a także wcześniejszego głosowania w sprawie wotum nieufności wobec minister zdrowia, co pokazuje, że tematyka chorób zakaźnych i dostępu do leczenia trafia do centrum politycznej debaty.

Dzisiejsze głosowanie w Sejmie ma ostatecznie wyznaczać, czy zapisy o finansowaniu leczenia HCV i HIV z budżetu publicznego, również poza ubezpieczeniem, zostaną włączone do obowiązującego prawa. W zależności od wyniku pracy sejmowej i ewentualnych poprawek ustawę może jeszcze wartować w Senacie, a jej dalsze życie prawne będzie miało bezpośredni wpływ na praktykę szpitali, klinik i placówek leczenia chorób zakaźnych.

Co to oznacza w praktyce dla pacjenta

Jeżeli projekt ustawy zostanie przyjęty w zaproponowanym kształcie, dla pacjentów skutki będą zauważalne, choć stopniowe.

• Osadzeni, którzy wcześniej mogli liczyć się z ograniczoną liczbą dostępnych pakietów leczenia HCV, powinni otrzymać szerszy dostęp do nowoczesnych leków, a procedura ich przyznawania będzie bardziej przejrzysta i finansowana z NFZ.

• Osoby z HIV, które przez przerwy w ubezpieczeniu, migrację między miejscowościami czy zmiany sytuacji społecznych straciły dotychczasowe przywileje, będą mogły liczyć na ciągłość leczenia – w tym na antyretrowirusy – dzięki zapisom o finansowaniu z funduszy publicznych.

Całość zmian ma na celu zbudowanie systemu, w którym dostęp do leczenia kluczowych chorób zakaźnych zależy od potrzeb medycznych, a nie tylko od statusu ubezpieczeniowego czy miejscu zamieszkania – czego wciąż wiele środowisk medycznych i pacjentów doświadcza w praktyce.

Źródła:

• Termedia – „Głosowanie w sprawie dostępu do leczenia więźniów i nieubezpieczonych?” : https://www.termedia.pl/mz/Co-z-leczeniem-wiezniow-i-nieubezpieczonych-,67200.html

• Oficjalne obwieszczenie Marszałka Sejmu w Dzienniku Ustaw : https://eli.gov.pl/eli/DU/2024/340/ogl

• „Rzeczpospolita”: „Wotum nieufności wobec minister zdrowia. Sejm zagłosował” : https://www.rp.pl/polityka/art44288561-wotum-nieufnosci-wobec-minister-zdrowia-sejm-zaglosowal