Grajewo StronyPodlasia.pl

Od czego zmieniają się przepisy w maju 2026 r.

Od wtorku 19 maja 2026 r. obowiązują znowelizowane przepisy ustawy o rzeczach znalezionych oraz Kodeksu cywilnego, które wprowadzają konkretne zmiany w tym, jak znajdujesz portfel, banknoty albo dokumenty. Jak podaje Polska Agencja Prasowa i inne źródła, nowe zasady dotyczą organu prowadzącego poszukiwania właściciela, terminów odbioru rzeczy oraz progu kwoty, od której znalezioną gotówkę trzeba przekazać staroście.

Kto teraz zajmuje się poszukiwaniem właściciela?

Nowa ustawa bardzo jasno określa, że organem prowadzącym postępowanie poszukiwawcze w celu odnalezienia osoby uprawnionej jest starosta właściwy ze względu na miejsce znalezienia rzeczy. To oznacza, że jeśli znajdziesz portfel na ulicy w Białymstoku, powinieneś zgłosić go staroście białostockiemu, a nie według miejsca swojego zamieszkania czy wyboru lokalnej gminy.

Zmiana ma uporządkować system – upoważnia jeden organ powiatowy do zorganizowania poszukiwania (np. via ogłoszenia, zgłoszeń w urzędzie), a umożliwi też lepsze śledzenie, czy rzecz została odebrana i na jakich zasadach. Zarządcy obiektów publicznych (np. stacje metra, dworce) mają też nowy czas na własne poszukiwanie właściciela – z 3 dni wydłużono go do 30 dni, po czym dalsze postępowanie prowadzi już starosta.

Podwyższony próg dla znalezionych pieniędzy

Jedną z najbardziej zauważalnych zmian jest podwyższenie progu kwoty, powyżej której znajdowane pieniądze muszą zostać przekazane staroście.

• Przed nowelizacją obowiązywało ustalone 100 zł – znajdowana gotówka powyżej tej kwoty należało zgłosić staroście.

• Teraz próg określono jako 5% minimalnego wynagrodzenia za pracę, co oznacza, że będzie podlegał waloryzacji wraz ze wzrostem płacy minimalnej.

W roku 2026 r. przy obecnym minimalnym wynagrodzeniu próg ten wynosi ok. 240 zł, ale w przyszłości będzie się zmieniał automatycznie. Nadal obowiązuje, że w dalszych krokach starosta dokonuje rozliczenia z uprawnionymi osobami, a w razie braku właściciela upływa termin na odbiór, a rzecz staje się własnością znalazcy, powiatu lub – w przypadku zabytków – Skarbu Państwa.

Krótsze terminy odbioru rzeczy przez uprawnionych

Zmiany w Kodeksie cywilnym dotyczą również czasu, w jakim uprawniona osoba może odebrać znalezioną rzecz.

• Jeśli osoba uprawniona została wezwana imiennie do odbioru rzeczy (np. starosta ustalił jej dane z dokumentów), termin odbioru skrócono z dotychczasowych 12 miesięcy do 6 miesięcy od dnia wezwania.

• Wtedy, gdy dane właściciela nie są znane i wezwanie odbywa się w formie ogłoszenia/opisu, termin skrócono z 2 lat do 1 roku od dnia znalezienia.

Po upływie tych terminów, przy spełnieniu wszelkich formalności, znaleziona rzecz staje się własnością znalazcy, a jeżeli była zabytkiem lub materiałem archiwalnym – własnością Skarbu Państwa. W pozostałych przypadkach po upływie terminu na odbiór przez uprawnionego rzecz staje się własnością powiatu.

Dla osób, które regularnie znają portfele, dokumenty czy gotówkę, nowe zasady przede wszystkim:

• łatwiej pokazują, że należy iść z tym do starosty (a nie tylko pozostawić w miejscu lub „przytrzymać”),

• pozwalają zachować znalezioną rzecz dłużej, zanim trzeba ją formalnie przekazać,

• zapewniają rewersywność – właściciel ma mniej czasu na odbiór, a w innym razie rzecz przejmuje ktoś inny, co zmniejsza ryzyko „utraty” dokumentów i pieniędzy.

Dla urzędów i zarządców przestrzeni publicznych kluczowe jest teraz ścisłe stosowanie nowych terminów i przepisów, aby uniknąć konfliktów z prawem i zapewnić, że osoby uprawnione mają realną szansę na odebranie swoich rzeczy.

Źródła:

• Ustawa z dnia 23 stycznia 2026 r. o zmianie ustawy o rzeczach znalezionych oraz ustawy – Kodeks cywilny: https://orka.sejm.gov.pl/proc10.nsf/ustawy/1629_u.htm

• Samorząd PAP: „Nowe obowiązki JST. Prezydent podpisał nowelę ustawy o rzeczach znalezionych”: https://samorzad.pap.pl/kategoria/aktualnosci/nowe-obowiazki-jst-prezydent-podpisal-nowele-ustawy-o-rzeczach-znalezionych

• Kodeks cywilny, Art. 187 (ArsLege / Standardy Prawa / Lexlege) :
  https://arslege.pl/nabycie-wlasnosci-rzeczy-znalezionej/k9/a3627/
  https://arslege.pl/kodeks-cywilny/k9/s1966/
  https://lexlege.pl/kc/art-187/