Koniec z handlem „szrotami”. Od dziś obowiązuje rewolucyjne rozporządzenie UE w sprawie aut używanych
Od czwartku, 13 sierpnia 2026 roku, na terenie całej Unii Europejskiej wchodzi w życie przełomowe rozporządzenie UE 2026/1738 w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji (tzw. End-of-Life Vehicles Regulation – ELV). Nowe unijne prawo całkowicie przeorganizuje rynek wtórny, wprowadzając rygorystyczne zasady weryfikacji stanu technicznego samochodów przy zmianie właściciela.
Głównym celem przepisów jest precyzyjne odseparowanie aut zdatnych do jazdy od pojazdów, które w świetle prawa stanowią już wyłącznie niebezpieczny dla środowiska odpad.
Chcesz sprzedać auto? Musisz udowodnić, że nadaje się do jazdy
Kluczowe procedury uszczelniające rynek będą uruchamiane w momencie przenoszenia prawa własności do samochodu. Każdy, kto od dziś zdecyduje się na sprzedaż używanego pojazdu, będzie musiał oficjalnie udowodnić jego zdatność do ruchu drogowego.
-
- Świadectwo sprawności: Podstawowym dowodem dla urzędników i kupującego będzie świadectwo zdatności do ruchu drogowego, którym w polskich realiach jest aktualne zaświadczenie o pozytywnym wyniku badania technicznego.
- Brak ważnego badania technicznego: Jeśli sprzedający nie posiada takiego dokumentu, samochód nie będzie mógł zostać swobodnie sprzedany. W takiej sytuacji pojazd będzie musiał przejść specjalistyczną, wielostopniową ocenę kaskadową.
Ocena kaskadowa: Kiedy auto automatycznie staje się „odpadem”?
Procedura kaskadowa dzieli weryfikację techniczną pojazdu bez ważnych badań na dwa etapy:
-
- Kryteria wiążące: Są sprawdzane w pierwszej kolejności. Jeśli auto spełni choć jedno z nich (np. zostało doszczętnie spalone, pocięte lub ma całkowicie zniszczone i nienaprawialne systemy bezpieczeństwa), automatycznie otrzymuje nieodwołalny status pojazdu wycofanego z eksploatacji (ELV). Oznacza to definitywny zakaz sprzedaży go osobie prywatnej – jedyną legalną drogą jest oddanie go do certyfikowanej stacji demontażu.
- Kryteria orientacyjne: Jeśli kryteria wiążące nie zostaną naruszone, niezależny rzeczoznawca sprawdza usterki mniejszej wagi. Ich wykrycie wymusza sporządzenie ekspertyzy określającej zakres niezbędnych napraw.
Pięć lat na naprawę pod okiem rzeczoznawcy
Jeżeli pojazd zostanie zakwalifikowany do grupy usterek orientacyjnych, jego właściciel nie musi od razu złomować pojazdu. Przepisy dają mu maksymalnie 5 lat na przeprowadzenie wymaganych napraw i pomyślne przejście rygorystycznego badania technicznego.
W tym okresie oficjalna dokumentacja z oceny technicznej wystawiona przez niezależnego rzeczoznawcę motoryzacyjnego będzie jedyną osłoną prawną chroniącą auto przed przymusową kasacją. Jeśli po upływie 5 lat pojazd nadal nie uzyska dopuszczenia do ruchu, automatycznie staje się odpadem i trafia na złom.
Eko-rewolucja u uderzenie w nielegalny eksport
Rozporządzenie ELV nakłada także ogromne wymagania na producentów nowych aut. Od 2032 roku przynajmniej 15% tworzyw sztucznych wykorzystywanych w nowych samochodach będzie musiało pochodzić z recyklingu, a od 2036 roku wskaźnik ten wzrośnie do 25%. Ponadto koncerny będą musiały projektować pojazdy w sposób umożliwiający ich łatwy demontaż i odzysk surowców.
Kolejny potężny cios zostanie wymierzony w szarą strefę w 2031 roku. To wtedy analogicznym, restrykcyjnym kontrolom stanu technicznego zaczną podlegać wszystkie samochody używane przeznaczone na eksport poza granice Unii Europejskiej. Ma to ostatecznie ukrócić masowy proceder wywożenia unijnych wraków do krajów trzecich.
Źródła:
- Analiza prawna i szczegóły procedury kaskadowej: Dokładne omówienie kryteriów wiążących i roli rzeczoznawców na portalu Dziennik Gazeta Prawna: https://www.gazetaprawna.pl/prawnik/prawo-ue/artykuly/11289331,unijne-rozporzadzenie-pojazdy-uzywane-wycofane-z-eksploatacji-zmiany.html
- Konsekwencje dla polskiego rynku wtórnego: Artykuł analizujący nowe obowiązki sprzedawców i 5-letni okres naprawczy w serwisie Farmer.pl: https://www.farmer.pl/finanse/od-13-sierpnia-zmiany-niektorych-samochodow-nie-bedzie-mozna-sprzedac,181808.html
- Wpływ na recykling i produkcję nowych aut: Komentarz unijnych urzędników oraz wymogi dotyczące surowców wtórnych w portalu branżowym Motofaktor.pl: https://www.motofaktor.pl/wchodza-w-zycie-przepisy-dotyczace-pojazdow-wycofanych-z-eksploatacji/
- Oficjalne stanowisko i podsumowanie wdrożenia: Relacja dotycząca wejścia w życie przepisów z dnia 13 sierpnia na łamach Telewizji Polskiej (TVP Info): https://www.tvp.info/94834205/unia-europejska-wchodzi-w-zycie-rozporzadzenie-w-sprawie-sprzedazy-samochodow-uzywanych-i-wycofanych-z-eksploatacji
- Pełny tekst legislacyjny: Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej oraz baza aktów prawnych EUR-Lex: https://eur-lex.europa.eu/PL/legal-content/summary/end-of-life-vehicles.html
