Grajewo StronyPodlasia.pl

Rynek dzienników elektronicznych w Polsce stanął w obliczu największego w historii kryzysu polityczno-biznesowego. Pod koniec sierpnia 2026 roku prezydent Karol Nawrocki zawetował ustawę wprowadzającą państwowy, bezpłatny e-dziennik. Tym samym zablokowany został szeroko zapowiadany program Ministerstwa Edukacji Narodowej, który od września miał ruszyć w formie pilotażu w wybranych placówkach, a od roku szkolnego 2027/2028 stać się ogólnokrajową, darmową alternatywą dla komercyjnego duopolu. Spór o to, kto powinien zarządzać ocenami, frekwencją oraz danymi milionów polskich uczniów, ujawnił nie tylko zakulisowe tarcia, ale też ogromną skalę finansową, jaką co roku generuje szkolna cyfryzacja.

Projekt centralnego, zintegrowanego z aplikacją mObywatel systemu (pod nazwą „eDziennik”) miał zlikwidować reklamy i znieść jakiekolwiek opłaty ponoszone przez rodziców. Zgłoszony przez resorty edukacji i cyfryzacji pomysł zderzył się jednak z twardym oporem. Prezydent uzasadnił swoje weto względami bezpieczeństwa, argumentując, że gromadzenie krytycznych informacji w jednym rządowym serwerze tworzy ryzyko gigantycznego wycieku oraz tzw. „pojedynczego punktu awarii” systemu opartego na mObywatelu.

Krytyka płynęła również z innych stron:

Obecnie rynek e-dzienników w Polsce jest niemal całkowicie zmonopolizowany przez dwie prywatne firmy z zagranicznym kapitałem: Librus (zarządzany przez kapitał z USA) oraz Vulcan (powiązany z kapitałem fińskim). Firmy te kontrolują dane osobowe blisko 5 milionów uczniów oraz ich opiekunów.

Przez lata systemy te ewoluowały, stając się rozbudowanymi platformami ERP (Enterprise Resource Planning) dla oświaty. Dziennik elektroniczny nie służy dziś jedynie do sprawdzania stopni. Jest połączony z modułami kadrowo-płacowymi samorządów, systemami zarządzania bibliotekami, sekretariatami oraz stołówkami szkolnymi. To właśnie ta głęboka integracja była kolejnym argumentem przeciwko szybkiemu wdrożeniu systemu rządowego, który nie posiadał analogicznych narzędzi wspomagających zarządzanie placówką.

Choć prawo oświatowe nakazuje, aby dostęp do dokumentacji przebiegu nauczania był dla rodziców bezpłatny, firmy komercyjne znalazły sposób na monetyzację swoich usług za pośrednictwem aplikacji mobilnych.

Zgodnie z danymi rynkowymi i analizami umów publicznych, podział kosztów dotychczasowych e-dzienników kształtuje się następująco:

Szacuje się, że przy ponad 20 tysiącach szkół w Polsce same placówki wydają na e-dzienniki około 40 milionów złotych rocznie. Jeżeli z płatnych, mobilnych wersji aplikacji korzysta chociażby co dziesiąty rodzic w kraju, dopłaty od rodzin generują dodatkowe 25 milionów złotych każdego roku. Łącznie daje to rynek wart co najmniej 65 milionów złotych rocznie, na którym konkurencja praktycznie nie istnieje. Dodatkowo rodzice zgłaszają, że nawet w płatnych pakietach aplikacji mobilnych wciąż potrafią pojawiać się reklamy.

Weto prezydenta utrzymało dotychczasowy status quo. Rodzice, którzy chcą cieszyć się wygodą mobilnych powiadomień w telefonie, nadal muszą płacić abonamenty komercyjnym dostawcom. Choć Ministerstwo Edukacji Narodowej zapowiada powrót do rozmów po ewentualnym przemodelowaniu zabezpieczeń i struktury systemu, rewolucja cyfrowa w polskich szkołach została oficjalnie odłożona w czasie.