Rewolucja w dyscyplinarkach dla nauczycieli. MEN skraca procedury i wprowadza mediacje
Ministerstwo Edukacji Narodowej przygotowało projekt zmian w Karcie Nauczyciela dotyczący postępowań dyscyplinarnych. Nowe przepisy mają ukrócić wielomiesięczne procesy, wzmocnić prawo nauczycieli do obrony oraz skuteczniej chronić uczniów. Zmiany, będące odpowiedzią na wieloletnie postulaty związków zawodowych i samorządów, mają wejść w życie 1 września 2027 roku.
Koniec z przewlekłością procedur
Obecnie brak sztywnych terminów sprawia, że nauczyciele i uczniowie trwają w niepewności przez wiele miesięcy. MEN wprowadza rygorystyczne ramy czasowe:
-
- 7 dni – tyle czasu otrzyma rzecznik dyscyplinarny na wszczęcie postępowania wyjaśniającego od momentu wydania polecenia.
- 2 miesiące – w tym terminie musi odbyć się rozprawa przed komisją dyscyplinarną pierwszej instancji.
- 5 miesięcy – to maksymalny czas na rozpatrzenie sprawy przez komisję odwoławczą.
Dodatkowo zablokowana zostanie możliwość celowego przedłużania spraw poprzez seryjne nieobecności czy powtarzanie wniosków o wymianę składu orzekającego. W przypadku czynów o znikomej szkodliwości społecznej postępowanie będzie można umorzyć.
Dobrowolne mediacje i elastyczne kary
Nowością jest wprowadzenie dobrowolnych mediacji w lżejszych sprawach konfliktowych. Mediacja będzie jednak kategorycznie zabroniona, jeśli czyn nauczyciela nosi znamiona przestępstwa. W sprawach związanych z naruszeniem praw dziecka ugodowe rozwiązanie nie zwolni dyrektora z obowiązku powiadomienia rzecznika dyscyplinarnego.
Uelastyczniony zostanie także katalog kar, tak aby były one proporcjonalne do przewinienia. Pojawi się kara upomnienia, a przy zwolnieniu z pracy zakaz pracy w zawodzie będzie mógł wynosić od 6 miesięcy do 3 lat (dotychczas brakowało takiego rozróżnienia). W najcięższych przypadkach nadal stosowane będzie całkowite wydalenie z zawodu.
Silniejsza ochrona prawna obu stron
Projekt kładzie duży nacisk na profesjonalizację postępowań oraz ochronę praw uczestników:
-
- Prawo do obrony: Przed ewentualnym zawieszeniem nauczyciela, dyrektor szkoły będzie musiał wysłuchać jego stanowiska. Nauczyciel zyska też pełen wgląd w akta sprawy oraz prawo do szybkiego odwołania się od obniżenia pensji za okres zawieszenia.
- Ochrona dzieci: Podczas przesłuchań świadków poniżej 18. roku życia psycholog będzie zobowiązany do sporządzenia pisemnej opinii. Oceni w niej, czy dziecko rozumiało pytania i czy nie ulegało sugestiom.
- Profesjonalizm: Nowo powoływani rzecznicy dyscyplinarni będą musieli legitymować się wyższym wykształceniem prawniczym.
Projekt trafił obecnie do oficjalnych konsultacji społecznych i uzgodnień międzyresortowych.
Źródło:
- Ministerstwo Edukacji Narodowej: https://www.gov.pl/web/edukacja/krotsze-postepowania-mediacje-i-wieksza-ochrona-nauczycieli-i-uczniow
