Koniec ery życia na kredyt? Polacy chcą cięć w wydatkach socjalnych, by ratować budżet
W obliczu rekordowego deficytu budżetowego obywatele wysyłają jasny sygnał rządzącym: czas na budżetowe zaciskanie pasa. Jak wynika z najnowszego sondażu IBRiS dla „Rzeczypospolitej”, Polacy wykazują dużą gotowość do bolesnych reform i sprzeciwiają się dalszemu zadłużaniu państwa. Najczęściej wskazywaną receptą na uzdrowienie finansów publicznych stało się ograniczenie wydatków socjalnych, za czym opowiada się aż 39,2% respondentów.
Co powinniśmy zrobić z deficytem? Wyniki badania
W badaniu przeprowadzonym na początku września 2026 roku respondenci mogli wskazać więcej niż jedno działanie, które rząd powinien podjąć w celu zmniejszenia gigantycznej dziury w kasie państwa. Odpowiedzi rozłożyły się następująco:
| Proponowane działanie rządu | Odsetek wskazań |
|---|---|
| Ograniczenie wydatków socjalnych | 39,2% |
| Podwyższenie podatków | 19,7% |
| Zmniejszenie wydatków na zbrojenia | 16,8% |
| Dalsze pożyczanie brakujących pieniędzy | 7,0% |
Zaledwie 7% poparcia dla dalszego zadłużania kraju pokazuje, że społeczeństwo instynktownie traktuje finanse państwa analogicznie do domowych budżetów i rozumie, że stałe funkcjonowanie na kredyt niesie za sobą poważne ryzyka. Warto jednak zauważyć, że aż 31,8% badanych nie potrafiło jednoznacznie wskazać żadnego rozwiązania, wybierając opcję „nie wiem/trudno powiedzieć”.
Podziały polityczne a zaciskanie pasa
Chęć redukcji programów socjalnych łączy Polaków niezależnie od ich sympatii politycznych, choć widoczne są pewne różnice w innych obszarach:
-
- Wyborcy koalicji rządzącej: Są najbardziej zdecydowani. Ograniczenie socjalu popiera 40,8% z nich, jednak niemal tyle samo (40%) akceptuje również podwyższenie podatków.
- Wyborcy opozycji: Za cięciami w obszarze socjalnym opowiada się 35,7% sympatyków, a 18% sugeruje szukanie oszczędności poprzez redukcję nakładów na obronność.
- Niezdecydowani i niegłosujący: W tej grupie odsetek zwolenników ograniczenia transferów społecznych jest najwyższy i wynosi 42,3%.
Widmo bolesnego progu ostrożnościowego
Presja na reformy rośnie, ponieważ sytuacja makroekonomiczna staje się napięta. Planowany deficyt budżetowy ma wynieść 282,6 mld zł, a deficyt całego sektora finansów publicznych może sięgnąć 7,1% PKB. Stawia to Polskę w czołówce krajów Unii Europejskiej z największą luką finansową.
Ekonomiści ostrzegają, że jeśli dynamika zadłużenia nie spadnie, państwowy dług publiczny liczony według krajowej metodologii może wkrótce przebić ustawowy próg ostrożnościowy wynoszący 55% PKB. Taki scenariusz zmusiłby rząd do natychmiastowego uruchomienia restrykcyjnych procedur sanacyjnych i skokowych, bolesnych cięć w strukturze wydatków państwa. Wyniki sondażu IBRiS dają gabinetowi rządzącemu zielone światło do podjęcia odważnych kroków, zanim sytuacja wymusi je automatycznie.
Źródła:
- Rzeczpospolita: Polacy nie chcą, by państwo żyło na kredyt. Wyniki sondażu dla „Rz”: https://www.rp.pl/budzet-i-podatki/art45136021-polacy-nie-chca-by-panstwo-zylo-na-kredyt-wyniki-sondazu-dla-rz
- WNP.pl: Sondaż dla „Rz”: Prawie 40 proc. respondentów uważa, że rząd powinien ograniczyć wydatki socjalne: https://www.wnp.pl/rynki/sondaz-dla-rz-prawie-40-proc-respondentow-uwaza-ze-rzad-powinien-ograniczyc-wydatki-socjalne,1099187.html
- Business Insider Polska: Tak rząd powinien walczyć z deficytem. Polacy za cięciami: https://businessinsider.com.pl/gospodarka/az-40-proc-polakow-uwaza-ze-rzad-powinien-ograniczyc-wydatki-socjalne/v6e08kj
- Money.pl: Cięcia w socjalu czy podatki w górę? Polacy wysłali sygnał rządowi: https://www.money.pl/finanse/ciecia-w-socjalu-czy-podatki-w-gore-zaskakujace-wyniki-sondazu-7329580281759904a.html
