Grajewo StronyPodlasia.pl

Miliardy złotych zostaną w kieszeniach kierowców. Trwająca od trzech dekad koncesja prywatnego operatora na zarządzanie 61-kilometrowym odcinkiem autostrady A4 Kraków – Katowice oficjalnie dobiega końca. Historyczna zmiana nastąpi dokładnie w nocy z 15 na 16 marca 2027 roku, kiedy to wygaśnie umowa podpisana w 1997 roku ze spółką Stalexport Autostrada Małopolska. Od tego momentu kluczową arterię łączącą Śląsk z Małopolską przejmie państwo, a konkretnie Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA).

Dla podróżujących oznacza to bezprecedensową rewolucję: zniesienie opłat dla pojazdów lekkich oraz natychmiastowy demontaż szlabanów. Jak się okazuje, odcinek ten przeciera szlak dla głębszych zmian strukturalnych na polskiej mapie drogowej.

Obecnie przejazd całym odcinkiem ze Śląska do Małopolski uchodzi za jeden z najdroższych w kraju – kierowcy samochodów osobowych zostawiają na bramkach w Mysłowicach i Balicach łącznie 36 zł w jedną stronę (po 18 zł na każdym placu poboru opłat), a motocykliści 18 zł. Od 16 marca 2027 roku stawki te spadną do zera.

Zwolnienie z opłat obejmie:

Przedstawiciele GDDKiA podkreślają, że państwo od lat krytykowało regularne podwyżki cen przez prywatnego koncesjonariusza, które windowały koszty podróży i sztucznie wypychały ruch na okoliczne drogi lokalne.

Zaraz po przejęciu drogi, w punktach poboru opłat Mysłowice i Balice zostaną zdemontowane szlabany, a drogowcy udostępnią po 4 pasy wolnego przejazdu w każdym kierunku, by zapobiec tworzeniu się dotychczasowych zatorów. Całkowita fizyczna likwidacja betonowych wysp poboru opłat nastąpi przy okazji kolejnych, wielkich robót budowlanych.

Radykalne zmiany nie oznaczają jednak, że autostrada będzie darmowa dla wszystkich. Pojazdy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony (ciężarówki i autobusy) nadal będą podlegać obowiązkowym opłatom.

Zamiast dotychczasowych taryf Stalexportu, odcinek Katowice – Kraków zostanie w pełni zintegrowany z ogólnopolskim, satelitarnym systemem e-TOLL, z którego środki trafiają bezpośrednio do Krajowego Funduszu Drogowego.

Przejęcie odcinka Katowice – Kraków to dopiero pierwszy etap rządowej strategii likwidacji systemu koncesyjnego w Polsce. Ministerstwo Infrastruktury oficjalnie zapowiedziało, że po wygaśnięciu umów z prywatnymi zarządcami, wszystkie pozostałe trasy również zostaną zwolnione z opłat dla samochodów osobowych i motocykli.

Oto oficjalny harmonogram powrotu prywatnych autostrad pod państwowy zarząd:

Po 2039 roku instytucja prywatnych autostrad w Polsce całkowicie przejdzie do historii, a cała sieć dróg szybkiego ruchu dla pojazdów lekkich stanie się jednolita i bezpłatna.

Przejście trasy pod zarząd państwowy to jedynie wstęp do gigantycznego projektu infrastrukturalnego. Średnie dobowe natężenie ruchu na trasie Katowice – Kraków wynosi obecnie ponad 50 tysięcy pojazdów na dobę i stale rośnie, przez co droga błyskawicznie się korkuje.

Inwestycja polegająca na rozbudowie autostrady A4 o trzeci pas ruchu w obu kierunkach została już wpisana do Rządowego Programu Budowy Dróg Krajowych z perspektywą rozpoczęcia zasadniczych prac budowlanych w 2030 roku. Projektanci planują optymalne wykorzystanie istniejącego, szerokiego pasa rozdziału. Całe zadanie podzielono na trzy kluczowe odcinki inwestycyjne:

Nad płynnym przejęciem dokumentacji technicznej i infrastruktury od operatora na początku 2027 roku czuwa obecnie specjalny zespół złożony z około 100 ekspertów państwowych.